Deutsch
English
Nederlands
Dansk
Luchthavenvoertuigen en hun taken
Tussen de landing van een vliegtuig en het volgende vertrek zit vaak maar weinig tijd. In die korte periode moet het vliegtuig worden gelost, bijgetankt, schoongemaakt, opnieuw bevoorraad en op de volgende vlucht worden voorbereid. Om ervoor te zorgen dat alles soepel verloopt en passagiers comfortabel kunnen in- en uitstappen, werken achter de schermen veel mensen met speciale voertuigen op de luchthaven. Maar welke voertuigen rijden er eigenlijk op het platform van een luchthaven en wat zijn hun taken?
Inhoud
Wat is het platform op een luchthaven?
Het platform, in het Engels ramp of apron genoemd, is het centrale gedeelte van een luchthaven dat wordt gebruikt voor de afhandeling, het manoeuvreren, parkeren en onderhouden van vliegtuigen. Op het platform komen alle werkzaamheden samen die nodig zijn om een vliegtuig op een vlucht voor te bereiden. Het vliegtuig wordt er onder andere bijgetankt, beladen, schoongemaakt en onderhouden.
Grotere luchthavens delen hun platform op in meerdere genummerde zones, zoals Apron 1 en Apron 2, om de werkzaamheden beter te organiseren. Ook zones voor de algemene luchtvaart en helikopterlandingsplaatsen bevinden zich meestal op of bij het platform. Alleen bevoegde medewerkers hebben toegang tot het platform. De coördinatie van de werkzaamheden wordt uitgevoerd door een zogeheten ramp agent.
Luchthavenvoertuigen voor het manoeuvreren van vliegtuigen
Vliegtuigtrekker
Een vliegtuigtrekker, ook wel luchthaventrekker genoemd, is een gemotoriseerde trek- en duwtractor en vermoedelijk een van de belangrijkste voertuigen op het platform. Het voertuig helpt vliegtuigen bij het manoeuvreren tussen de gate, hangar, onderhoudszone en taxibaan. Vliegtuigtrekkers hebben een zeer krachtige motor en een kleine draaicirkel nodig om vliegtuigen van vele tonnen te kunnen verplaatsen.
Vliegtuigtrekkers worden ingezet omdat vliegtuigen op de grond niet eenvoudig kunnen manoeuvreren. Bovendien kan het gebruik van een trekker brandstof besparen, omdat de motoren van het vliegtuig niet onnodig hoeven te draaien.
Daarnaast kunnen de meeste vliegtuigen niet zelfstandig achteruitrijden. Daarom duwt een vliegtuigtrekker het toestel vanaf de gate achteruit voordat het zelfstandig naar de startbaan kan taxiën. Ook langere afstanden op de grond worden soms door een trekker afgelegd, zodat de vliegtuigmotoren niet hoeven te worden gestart. Dat bespaart brandstof, vermindert de uitstoot en is niet alleen in tijden van kerosinetekorten zinvol.
Er bestaan twee hoofdtypen vliegtuigtrekkers. Conventionele trekkers worden meestal met een sleepstang, een zogeheten towbar, aan het neuslandingsgestel gekoppeld. Bij een towbarless trekker wordt het neuswiel van het vliegtuig rechtstreeks opgetild en vastgezet.
Tussen haakjes: Een vliegtuigtrekker wordt ook wel een pushbacktrekker of pusher genoemd.
Follow-me-voertuig
Een follow-me-voertuig is een klein, opvallend gemarkeerd voertuig dat pas aangekomen piloten veilig naar de juiste parkeerpositie of gate begeleidt. Het wordt vooral ’s nachts gebruikt en is bijzonder nuttig voor piloten die voor het eerst op een bepaalde luchthaven landen.
Luchthavenvoertuigen voor passagiers
Mobiele vliegtuigtrap
Een mobiele vliegtuigtrap maakt het mogelijk dat passagiers veilig kunnen in- en uitstappen wanneer er geen passagiersbrug beschikbaar is. Omdat de deuren van grotere vliegtuigen zich ongeveer 1,5 tot 6 meter boven de grond bevinden, is een trap noodzakelijk. Moderne vliegtuigtrappen zijn vaak zelfrijdend, geautomatiseerd of op afstand bestuurbaar.
Platformbus
Een platformbus vervoert passagiers tussen de terminal en het vliegtuig wanneer er geen passagiersbrug beschikbaar is, zoals vaak het geval is op de luchthaven van Madeira (FNC). De bus is speciaal ontworpen voor gebruik op het platform en beschikt over een lage instap, brede deuren voor snel in- en uitstappen en een robuuste constructie voor intensief gebruik onder alle weersomstandigheden.
Luchthavenvoertuigen voor bagage en vracht
Bagagetrekker
Bagagetrekkers trekken meestal meerdere bagagewagens achter zich aan. Zoals de naam al aangeeft, vervoeren ze de bagage van passagiers, maar ze kunnen ook belangrijke apparatuur en benodigdheden voor het vliegtuig transporteren.
Bagagewagens
Bagagewagens zijn open of overdekte wagens waarop de koffers van passagiers worden gestapeld. Een bagagetrekker trekt meestal meerdere van deze wagens als een bagagetrein over het platform van de luchthaven. Elke wagen kan tot ongeveer 1.000 kilogram dragen.
Bagagebandwagen
Deze luchthavenvoertuigen zijn uitgerust met een verstelbare transportband en ondersteunen het laden en lossen van vliegtuigen. De bagagebandwagen transporteert de bagage mechanisch tussen de grond en het vrachtruim van het vliegtuig.
Container- en palletlader
Deze mobiele schaarhefvoertuigen beschikken meestal over twee onafhankelijke platforms waarmee containers en pallets tot de hoogte van het vrachtruim kunnen worden geheven of neergelaten. Ze worden vooral gebruikt voor zware vracht en containerbelading bij widebodyvliegtuigen, zoals de Airbus A380.
Luchthavenvoertuigen voor bevoorrading en service
Tankwagen
Een tankwagen voorziet het vliegtuig rechtstreeks op het platform van brandstof. Het voertuig kan tot 4.000 liter kerosine per minuut verpompen. Daardoor kan een Boeing 747 in ongeveer tien minuten worden bijgetankt. Naast mobiele tankwagens maken sommige luchthavens gebruik van vaste ondergrondse hydrantsystemen, waarbij het vliegtuig via een aansluiting in de grond wordt bijgetankt.
Cateringvoertuig
Een cateringvoertuig lijkt op een gewone gesloten bestelwagen, maar is uitgerust met een laadbak met hefsysteem en platform. De laadbak kan omhoog worden gebracht, terwijl het platform zijwaarts en voor- en achteruit kan worden bewogen om exact op de vliegtuigdeur te worden uitgelijnd. Zo kunnen maaltijden, dranken en cateringtrolleys rechtstreeks in de boordkeuken worden geladen.
Toiletservicevoertuig
Dit luchthavenvoertuig leegt en spoelt de afvalwatertanks van het vliegtuig en vult deze opnieuw met verse reinigingsvloeistof. Het behoort tot de meest gebruikte grondafhandelingsapparatuur op een luchthaven.
Drinkwaterwagen
Een drinkwaterwagen vult de drinkwatertanks van het vliegtuig bij, zodat passagiers en bemanning aan boord over schoon water beschikken.
Luchthavenvoertuigen voor veiligheid en techniek
Grondstroomvoorziening
De grondstroomvoorziening, in het Engels ground power unit of GPU genoemd, is vaak stationair. Er bestaan echter ook mobiele voertuigen die een vliegtuig op de grond van elektriciteit voorzien. Daardoor hoeft de auxiliary power unit van het vliegtuig niet te draaien, wat brandstof bespaart en geluidsoverlast vermindert.
De-icingvoertuig
Een de-icingvoertuig is een van de belangrijkste luchthavenvoertuigen voor de luchtvaart in de winter en in koude regio’s. Het verwijdert rijp, sneeuw en ijs van de romp, vleugels, kleppen, staartvlakken en het landingsgestel van het vliegtuig.
Het voertuig spuit verwarmde de-icingvloeistof, meestal op basis van glycol, op het vliegtuig om het ijs te laten smelten en nieuwe ijsvorming tijdelijk tegen te gaan. Dit is noodzakelijk om de aerodynamische eigenschappen van het vliegtuig te behouden en een veilige start mogelijk te maken.
Luchthavenbrandweervoertuig
Luchthavenbrandweervoertuigen zijn speciaal ontwikkelde blus- en reddingsvoertuigen van de luchthavenbrandweer. Ze zijn uitgerust met zeer krachtige pompen en staan permanent klaar voor onmiddellijke inzet. De luchthavenbrandweer moet bij iedere start en landing paraat zijn.
Vogelverjagingsvoertuig
Een van de opvallendste voertuigen op een luchthaven is het vogelverjagingsvoertuig. Dit speciaal uitgeruste terreinvoertuig patrouilleert langs start- en landingsbanen en taxibanen en gebruikt gaskannonnen om harde knallen te produceren waarmee vogels worden verjaagd.
Daarnaast kan het voertuig luidsprekers gebruiken waarop roofvogelgeluiden of angstkreten van vogels worden afgespeeld. Soms wordt ook pyrotechniek ingezet. Het doel is altijd hetzelfde: het risico op een vogelaanvaring te verkleinen.
Al deze luchthavenvoertuigen werken tegelijkertijd, op een zeer beperkte ruimte en onder grote tijdsdruk samen, bij iedere afzonderlijke vlucht en 24 uur per dag. Wat passagiers vanuit het terminalgebouw nauwelijks kunnen waarnemen, is in werkelijkheid een uiterst nauwkeurig proces waarbij tientallen specialisten en voertuigen perfect op elkaar moeten zijn afgestemd.
